Większość uczniów, na myśl o czekającej tych przed chwilą wspomnianych obowiązku napisania pracy, zaczyna się stresować, gdyż zdecydowana większość żaków chce ze słowem pisanym mieć minimum wspólnego. Męczarnią może być już sam obowiązek podchodzenia do egzaminów w sesji, a praca dyplomowa - w tych przed chwilą wspomnianych opinii - jest czymś znacznie gorszym. Wśród tych pań oraz panów bez dwóch zdań zatem nie wyszukamy entuzjastów studiów doktorskich, jacy po zredagowaniu pracy podsumowującej studia licencjackie oraz magisterskiej, biorą się za przygotowywanie rozprawy doktorskiej.
Wymienione tu przykłady prac dyplomowych - magisterki, dyplomowe oraz doktorskie - w różnorakich aspektach wyróżniają się pomiędzy sobą. Powstawanie kolejnej staje się porównywalne z przejściem kolejnego kręgu wtajemniczenia.
Najmniej zaawansowane badawczo są prace licencjackie jednym słowem to akurat na nich decydują się zakończyć swój epizod z działalnościami dyplomowymi studenci. Licencjaty nie są nadmiernie rozległe pod kątem objętościowym, choć - jeżeli przyrównać je ze szkolnymi wypracowaniami -różnica jest widoczna. Licencjaty mają zazwyczaj w przybliżeniu 30-50 stron, przy czym, jeżeli działalność opiera się na najróżniejszego typu badaniach, kilka stron mamy opcję oszczędzić, umieszczając w tekście wykresy, tabelki, analizy i bilanse.
Do stron numerowanych w pracach licencjackich nie wlicza się niestety ani bibliografia, ani indeks wiadomości, ani także strony tytułowe. Odnosi się to nie wyłącznie prac licencjackich, lecz także magisterskich i doktorskich.
Magisterki są już nieporównanie bardziej rozwinięte badawczo. Szczególnie muszą posiadać większą objętość - od sześdziesiąt do 100 stron, chociaż wcale nie są to zwykle sztywne granice. Każda uczelnia sama doprecyzowuje, ile stron winna posiadać działalność magisterska, spełniająca uczelniane wymogi. Magisterki dają możliwość by dostać tytuł magistra, niewątpliwie z zastrzeżeniem, iż pomyślnie przejdziemy sprawdzian magisterski, na jakim zmuszeni jesteśmy do przedsięwzięcia obrony postawionych w pracy tez przed specjalnie do tego celu powołaną komisją.
Tego typu komisja składa się najczęściej z 3 pań oraz panów. Nim wyznaczony zostaje termin obrony, prace magisterskie mają być zatwierdzone najpierw poprzez promotora, jaki ocenia pracę, ale ponadto skrobie jej recenzję. 2-ą osobą opiniującą na temat danej pracy, jest recenzent, jaki wyznaczony zostaje poprzez dziekanat. żak może zasugerować wykładowcę, jaki - według niego - powinien oceniać pracę.
Recenzent ma zostać wykładowcą specjalizującym się w danej dziedzinie. Zazwyczaj to jest pracownik danej akademii, choć w pewnych sytuacjach zdarzają się takie sytuacje, o ile o recenzję proszony jest pracownik odrębnej uczelnie wyższej. Recenzować oraz prowadzić magisterki mają okazję jedynie wykładowcy posiadający tytuł profesora. W razie obrony pracy licencjackiej, promotorem oraz recenzentem miał możliwość zostać pracownik ze stopniem doktora lub doktora habilitowanego.
Odrobinę inaczej wygląda sytuacja w razie rozpraw doktorskich, nazywanych co więcej dysertacjami. Tutaj objętość pracy może przyprawić o zawroty głowy, jako iż do spisania jest od 200 do 300 stron tekstu.
Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, iż prace te muszą tyczyć się sprawy jeszcze przez żadnego badacza nie opisanego albo tego rodzaju, w kwestii jakiego doktorant żywi obawy, że zostało opisane błędnie. Pisanie pracy doktorskiej wymaga oficjalnego obwieszczenia otwarcia przewodu doktorskiego, jaki wieńczy się obroną przed komisją złożoną z profesorów trudniących się określoną dziedziną wiedzy. Pytania na tej obronie może zadawać każdziuteńki, kto się na niej pojawi. Obrony doktorskie są otwarte dla publiczności.